Odstąpienie od umowy zawartej przez internet w 14 dni i dłużej

Odstąpienie od umowy zawartej przez internet w 14 dni – kiedy termin się wydłuża?

Kupujesz coś online, paczka przychodzi, a Ty… jednak to nie to. Kolor na zdjęciu wyglądał inaczej, materiał jest kiepski, a może po prostu zmieniłeś zdanie. Na szczęście polskie prawo jest po Twojej stronie i daje Ci fundamentalne narzędzie: prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Standardowo masz na to 14 dni.

W praktyce wielu konsumentów nie wie jednak, że ten 14‑dniowy termin odstąpienia od umowy zawartej przez internet wcale nie jest granicą nie do ruszenia. W określonych sytuacjach może się on znacząco wydłużyć, a Ty możesz skorzystać z dodatkowych uprawnień. To szczególnie ważne w świecie dynamicznie rosnącego e‑commerce.

W tym artykule dowiesz się, w jakich sytuacjach termin odstąpienia od umowy zawartej przez internet się wydłuża, co musi zrobić sprzedawca, aby termin był zachowany, kiedy zwrot jest w ogóle niemożliwy oraz jak krok po kroku skutecznie zrezygnować z zakupu. Wiedza ta przekłada się bezpośrednio na Twój komfort i bezpieczeństwo podczas zakupów online.

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość zostało uregulowane w polskiej Ustawie o prawach konsumenta. Dzięki niej możesz „przetestować” produkt w domowych warunkach, tak jak zrobiłbyś to w sklepie stacjonarnym, a w razie rozczarowania po prostu go odesłać. Żaden sprzedawca nie może żądać od Ciebie podania powodu odstąpienia.

Podstawy 14‑dniowego prawa odstąpienia od umowy online

Zakupy przez internet, telefon czy z katalogu to umowy zawierane na odległość. W momencie składania zamówienia nie masz fizycznego kontaktu z produktem ani sprzedawcą, dlatego ustawodawca wyposażył Cię w szczególne uprawnienie – możliwość odstąpienia od umowy bez podawania przyczyny w ciągu 14 dni.

Zgodnie z Ustawą o prawach konsumenta, termin ten dotyczy zarówno towarów, jak i usług. Dla towarów liczy się od chwili, gdy Ty lub wskazana przez Ciebie osoba (inna niż przewoźnik) wejdzie w posiadanie rzeczy. Jeżeli zamówienie obejmuje kilka produktów dostarczanych osobno, 14 dni biegnie od chwili otrzymania ostatniej rzeczy w ramach zamówienia.

W przypadku usług, termin na odstąpienie liczony jest od dnia zawarcia umowy. Masz więc czas na zastanowienie się, czy dana usługa rzeczywiście jest Ci potrzebna, nawet jeśli decyzja o zakupie była spontaniczna. Ta zasada obejmuje wiele popularnych usług świadczonych online.

Aby zachować termin, wystarczy wysłać oświadczenie o odstąpieniu od umowy przed jego upływem. Nie musisz w tych 14 dniach odsyłać towaru – na fizyczny zwrot produktu masz kolejne 14 dni, liczone od chwili złożenia oświadczenia. To ważne rozróżnienie: osobny termin na wysłanie oświadczenia, osobny na odesłanie zakupionej rzeczy.

Pamiętaj również, że prawo odstąpienia dotyczy zakupu dokonywanego jako konsument. Jeśli kupujesz „na firmę” i wystawiana jest faktura na przedsiębiorcę, zasady mogą wyglądać inaczej. W klasycznych zakupach konsumenckich online 14 dni to punkt wyjścia, ale – jak za chwilę zobaczysz – nie zawsze punkt końcowy.

Kiedy termin 14 dni na odstąpienie od umowy się wydłuża?

Kluczowa sytuacja, w której termin odstąpienia od umowy zawartej przez internet w 14 dni się wydłuża, wynika z zaniedbania obowiązków informacyjnych przez przedsiębiorcę. Chodzi konkretnie o brak rzetelnego poinformowania Cię o przysługującym prawie do odstąpienia od umowy.

Jeżeli sprzedawca nie poinformuje Cię jasno i zrozumiale o prawie odstąpienia, standardowe 14 dni zamienia się w znacznie dłuższy okres. Ustawodawca wprowadził tu bardzo silną sankcję, która ma mobilizować przedsiębiorców do rzetelnego informowania konsumentów o ich prawach.

W takim przypadku termin na odstąpienie od umowy wydłuża się o 12 miesięcy od dnia upływu podstawowego 14‑dniowego terminu. W praktyce oznacza to, że możesz odstąpić od umowy w ciągu roku i 14 dni od otrzymania towaru lub zawarcia umowy o świadczenie usług. To ogromne wydłużenie czasu na podjęcie decyzji o zwrocie.

Wyobraź sobie sytuację, w której kupujesz przedmiot na platformie sprzedażowej, a po kilku miesiącach stwierdzasz, że jednak jest Ci zbędny. Jeżeli sprzedawca nie przekazał Ci informacji o prawie odstąpienia od umowy w sposób wymagany przez przepisy, wciąż możesz skutecznie skorzystać z tego prawa. Brak informacji staje się Twoją przewagą.

Mechanizm ten działa również wtedy, gdy sprzedawca „opamięta się” po czasie. Jeżeli w ciągu tych dodatkowych 12 miesięcy dostarczy Ci prawidłowe pouczenie o prawie odstąpienia od umowy, od momentu jego otrzymania masz kolejne 14 dni na odstąpienie. Nowy termin zastępuje wówczas ten wydłużony.

Jak sprzedawca powinien informować o prawie odstąpienia?

Aby termin 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej przez internet biegł prawidłowo, przedsiębiorca musi spełnić określone obowiązki informacyjne. Informacja o prawie odstąpienia nie może być przypadkowa ani ukryta – przepisy wymagają, by była jasna, czytelna i przekazana przed zawarciem umowy.

Najczęściej informacja ta pojawia się w kilku miejscach, m.in.: - w regulaminie sklepu internetowego, - na stronie produktu lub w koszyku, - w podsumowaniu zamówienia, - w mailu potwierdzającym zawarcie umowy.

Nie wystarczy jednak sama wzmianka. Konsument powinien otrzymać kompletne informacje o warunkach, terminie i sposobie wykonania prawa odstąpienia od umowy. Dodatkowo, sprzedawca powinien udostępnić wzór formularza odstąpienia – choć nie masz obowiązku korzystania właśnie z tego wzoru.

Jeżeli z treści regulaminu lub potwierdzenia zamówienia nie wynika jednoznacznie, że przysługuje Ci prawo odstąpienia, albo informacja jest ukryta w nieczytelnym, prawniczym żargonie, można poważnie zastanawiać się nad tym, czy obowiązek informacyjny został prawidłowo spełniony. W razie sporu, takie wątpliwości zwykle rozstrzyga się na korzyść konsumenta.

W praktyce oznacza to, że brak czytelnego pouczenia o prawie odstąpienia od umowy staje się Twoim „asem w rękawie”. To właśnie wtedy uruchamia się opisywany wcześniej mechanizm wydłużenia terminu nawet do roku i 14 dni. Dlatego warto zachowywać maile, regulaminy i zrzuty ekranu z procesu zakupowego.

Wyjątki: kiedy prawo odstąpienia od umowy nie przysługuje?

Choć prawo odstąpienia od umowy zawartej przez internet ma charakter podstawowego uprawnienia konsumenckiego, istnieje grupa umów, w których nie możesz z niego skorzystać. Ustawa wymienia szereg wyjątków, a niektóre z nich są szczególnie istotne w codziennych zakupach online.

Do najważniejszych wyjątków należą:

• Usługi w pełni wykonane – jeśli za Twoją wyraźną zgodą rozpoczęto świadczenie usługi przed upływem terminu do odstąpienia i zostałeś poinformowany o utracie tego prawa, a usługa została już w pełni zrealizowana. Klasyczny przykład to jednorazowy kurs online, do którego uzyskujesz natychmiastowy dostęp.

• Produkty spersonalizowane – rzeczy wyprodukowane według Twojej specyfikacji lub służące zaspokojeniu zindywidualizowanych potrzeb. Będą to np. koszulki z własnym nadrukiem, meble na wymiar z konkretnym grawerem czy prezenty personalizowane.

• Towary szybko psujące się lub o krótkim terminie przydatności – jak świeża żywność czy kwiaty. Ich charakter uniemożliwia praktyczne korzystanie z prawa odstąpienia po czasie.

• Produkty związane z higieną i zdrowiem – dostarczane w zapieczętowanym opakowaniu, których po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub z powodów higienicznych. Przykładowo: szczoteczki do zębów, bielizna, soczewki kontaktowe.

• Płyty CD/DVD, nagrania i oprogramowanie w zapieczętowanym opakowaniu – jeżeli po dostarczeniu klient otworzył opakowanie, nie może już odstąpić od umowy w trybie konsumenckim, choć oczywiście zachowuje prawa z tytułu rękojmi w razie wady.

• Umowy zawarte w drodze aukcji publicznej – chodzi o tradycyjne licytacje prowadzone przez uprawnionego prowadzącego, a nie popularne serwisy sprzedażowe. Opcja „Kup teraz” na takich platformach jest traktowana jak zwykła umowa na odległość.

• Treści cyfrowe niemające materialnego nośnika – np. e‑booki, filmy w streamingu, gdy świadczenie rozpoczęło się za Twoją wyraźną zgodą przed upływem terminu na odstąpienie, po uprzednim poinformowaniu o utracie tego prawa.

• Usługi zakwaterowania, transportu, gastronomii, wypoczynku – jeśli w umowie z góry oznaczono dzień lub okres świadczenia usługi, jak przy rezerwacji hotelu, bilecie lotniczym czy wstępie na wydarzenie.

Te wyjątki muszą być jednak jasno i jednoznacznie zakomunikowane przez sprzedawcę. Jeżeli nie zostałeś o nich prawidłowo poinformowany, możesz nadal próbować dochodzić swoich praw i kwestionować skuteczność wyłączenia prawa odstąpienia.

Jak skutecznie odstąpić od umowy zawartej przez internet?

Znając zasady i wyjątki, warto przejść do praktyki. Odstąpienie od umowy zawartej na odległość to prosty, ale sformalizowany proces. Kluczowe jest dotrzymanie terminów oraz udokumentowanie swoich działań, zwłaszcza przy sporach ze sprzedawcą.

1. Złóż oświadczenie o odstąpieniu

Prawo wymaga, abyś złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Nie musisz podawać przyczyny. Najbezpieczniej zrobić to: - pisemnie – listem poleconym za potwierdzeniem nadania, - elektronicznie – e‑mailem, formularzem na stronie sklepu lub przez konto klienta, o ile przewidział to sprzedawca.

Ważne, byś mógł wykazać, że oświadczenie zostało złożone w terminie. Wiele sklepów udostępnia gotowy wzór formularza odstąpienia od umowy, ale możesz też przygotować własne, byle zawierało podstawowe dane: Twoje dane, dane sprzedawcy, numer zamówienia, datę zawarcia umowy i jasne stwierdzenie, że odstępujesz od umowy.

2. Odeślij towar w ciągu 14 dni

Od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu masz kolejne 14 dni na odesłanie towaru. Nie musisz czekać na odpowiedź sprzedawcy – liczy się data nadania przesyłki zwrotnej. Zadbaj o bezpieczne opakowanie i zachowaj potwierdzenie nadania jako dowód.

Co do zasady, koszty odesłania towaru ponosisz Ty jako konsument, chyba że przedsiębiorca: - wyraźnie zgodził się je pokryć, albo - nie poinformował Cię wcześniej, że to Ty ponosisz te koszty.

W takim przypadku możesz żądać od niego zwrotu wydatków na przesyłkę zwrotną.

3. Zwrot pieniędzy przez sprzedawcę

Sprzedawca ma 14 dni od otrzymania Twojego oświadczenia na zwrot wszystkich otrzymanych od Ciebie płatności, w tym kosztów dostawy (jeśli wybrałeś najtańszą oferowaną formę wysyłki). Może jednak wstrzymać się ze zwrotem pieniędzy do chwili: - otrzymania rzeczy z powrotem, lub - dostarczenia przez Ciebie dowodu jej odesłania.

Zwrot środków powinien nastąpić w tej samej formie, jakiej użyłeś przy płatności, chyba że wyraźnie zgodzisz się na inną metodę bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

4. Stan zwracanego towaru

Zwracany towar powinien być w stanie niezmienionym, jednak przepisy dopuszczają korzystanie z niego w zakresie „koniecznym do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy”. Innymi słowy – możesz sprawdzić produkt tak, jak zrobiłbyś to w sklepie stacjonarnym.

Jeżeli jednak użyjesz rzeczy w sposób wykraczający poza zwykłe sprawdzenie (np. nosisz odzież przez tydzień, intensywnie korzystasz ze sprzętu), przedsiębiorca ma prawo obniżyć kwotę zwrotu o wartość odpowiadającą zmniejszeniu wartości towaru. Nie traci jednak obowiązku przyjęcia odstąpienia od umowy.

Checklist: jak bezpiecznie korzystać z prawa odstąpienia przy zakupach online?

Znajomość zasad to jedno, ale dobrze mieć też praktyczną checklistę do wykorzystania przy każdym zakupie online. Dzięki niej zminimalizujesz ryzyko problemów i łatwiej skorzystasz z prawa odstąpienia od umowy, gdy zajdzie taka potrzeba.

Zwracaj szczególną uwagę na:

• Regulamin sklepu – choć bywa długi i nużący, to właśnie tam znajdziesz kluczowe informacje dotyczące zwrotów, reklamacji, terminów i danych kontaktowych. Skup się na fragmentach dotyczących prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość.

• Informację o prawie odstąpienia – poszukaj jej na stronie produktu, w koszyku, w podsumowaniu zamówienia i w mailu potwierdzającym zakup. Brak wyraźnego pouczenia może oznaczać wydłużenie terminu odstąpienia nawet do roku i 14 dni.

• Dowody zakupu i korespondencję – zachowuj potwierdzenia zamówienia, faktury, paragony oraz całą komunikację ze sprzedawcą (e‑maile, wiadomości z czatu, formularze). Będą one kluczowe w razie sporu co do terminów lub zakresu Twoich praw.

• Wyjątki od prawa odstąpienia – przy produktach spersonalizowanych, usługach na określony termin (np. hotel, bilet), treściach cyfrowych czy produktach higienicznych zawsze sprawdź, czy należą one do kategorii wyłączonych z prawa odstąpienia.

• Terminy – zapisz datę otrzymania towaru i datę złożenia oświadczenia o odstąpieniu. Pamiętaj też o 14 dniach na odesłanie towaru oraz 14 dniach dla sprzedawcy na zwrot pieniędzy od chwili otrzymania Twojego oświadczenia.

Świadome korzystanie z prawa odstąpienia od umowy zawartej przez internet daje Ci realne poczucie bezpieczeństwa. Zamiast martwić się, że nietrafione zakupy będą musiały zostać z Tobą na zawsze, możesz spokojnie planować zakupy, wiedząc, że przepisy przewidują dla Ciebie zarówno standardowy 14‑dniowy termin, jak i mechanizmy jego wydłużenia w razie zaniedbań po stronie sprzedawcy.