Jak działa wypowiedzenie umowy o pracę i kiedy biegnie okres wypowiedzenia

Jak działa wypowiedzenie umowy o pracę? To jednostronne oświadczenie woli, które kończy zatrudnienie po upływie okresu wypowiedzenia. Okres ten liczy się od dnia następnego po złożeniu dokumentu. Dla umowy na czas nieokreślony wynosi 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące - w zależności od stażu pracy. Zależy to też od rodzaju umowy.

Czym jest wypowiedzenie umowy o pracę i czym różni się od rozwiązania bez wypowiedzenia?

Wypowiedzenie to oświadczenie woli jednej ze stron, które prowadzi do zakończenia umowy po upływie okresu wypowiedzenia. To nie to samo co rozwiązanie bez wypowiedzenia.

To drugie kończy umowę natychmiast, w trybie art. 52 lub 53 Kodeksu pracy. Wypowiedzenie działa więc „na przyszłość”, z zachowaniem okresu, który masz do przepracowania. Rozwiązanie bez wypowiedzenia to „cięcie” od razu, z konkretnymi skutkami.

Wypowiedzenie może złożyć pracownik albo pracodawca. Pracownik nie musi podawać przyczyny. Pracodawca musi, jeśli umowa jest na czas nieokreślony. To duża różnica. Jeśli chcesz wiedzieć, jak napisać wypowiedzenie umowy o pracę krok po kroku, kluczowe jest rozróżnienie tych dwóch sytuacji.

Jak działa wypowiedzenie umowy o pracę krok po kroku?

Zastanawiasz się, jak działa wypowiedzenie umowy o pracę w praktyce? To prosty mechanizm, ale z kilkoma pułapkami.

Krok 1: Składasz oświadczenie. Pracownik może złożyć je ustnie, ale dla bezpieczeństwa zawsze na piśmie. Pracodawca musi zrobić to na piśmie. Dokument musi zawierać datę, podpis i pouczenie o odwołaniu do sądu pracy (dla pracodawcy). Jeśli nie wiesz, jak złożyć wypowiedzenie umowy o pracę, żeby uniknąć błędów, wybierz formę pisemną.

Krok 2: Oświadczenie dociera do drugiej strony. Wypowiedzenie jest skuteczne, gdy druga strona się o nim dowie. Jeśli wysyłasz je pocztą, liczy się data doręczenia, nie data nadania. To częsty błąd.

Krok 3: Zaczyna się okres wypowiedzenia. Liczy się od dnia następnego po dniu złożenia lub doręczenia. Jeśli złożysz wypowiedzenie 10 marca, a masz 1 miesiąc okresu, umowa rozwiąże się 10 kwietnia. Okres zaczyna się 11 marca i trwa do 10 kwietnia.

Krok 4: Pracujesz do końca okresu. W tym czasie masz prawo do wynagrodzenia, urlopu (na zasadach ogólnych), a pracodawca może zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy (tzw. urlop na wypowiedzeniu). To nie jest obowiązkowe.

Krok 5: Umowa rozwiązuje się z upływem ostatniego dnia okresu. Dostajesz świadectwo pracy.

Kiedy zaczyna się okres wypowiedzenia i jak liczyć jego dni?

Okres wypowiedzenia zaczyna się od dnia następnego po dniu, w którym druga strona złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu. Jeśli składasz je osobiście, liczy się data na dokumencie. Jeśli wysyłasz pocztą, liczy się data doręczenia. Przykład: wysyłasz wypowiedzenie 5 marca, list dociera 8 marca. Okres zaczyna się 9 marca. To ważne, bo od tego dnia liczą się tygodnie i miesiące.

Dni liczy się kalendarzowo, nie roboczo. Soboty i niedziele wliczają się do okresu. Jeśli okres wynosi 2 tygodnie, to 14 dni kalendarzowych. Jeśli 1 miesiąc, to miesiąc kalendarzowy. Koniec okresu to ostatni dzień okresu. Jeśli rozpoczął się 9 marca, a okres wynosi 1 miesiąc, kończy się 8 kwietnia. Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę, umowa kończy się w sobotę. Nie ma przesunięcia na poniedziałek.

Wyjątek: jeśli koniec wypada w dzień ustawowo wolny od pracy, wtedy koniec przypada w dniu poprzedzającym? Nie, to dotyczy terminów procesowych. W prawie pracy nie ma takiego przesunięcia. Umowa kończy się w dniu wskazanym przez okres.

Ile wynosi okres wypowiedzenia przy różnych umowach?

To zależy od rodzaju umowy i stażu pracy. Dla umowy na czas nieokreślony:

• 2 tygodnie, jeśli pracowałeś krócej niż 6 miesięcy.
• 1 miesiąc, jeśli pracowałeś co najmniej 6 miesięcy.
• 3 miesiące, jeśli pracowałeś co najmniej 3 lata.

Staż liczy się u danego pracodawcy. Nie sumuje się okresów u różnych firm.

Dla umowy na czas określony: można ją wypowiedzieć tylko, jeśli strony przewidziały taką możliwość w umowie. Od 2016 roku, jeśli umowa jest dłuższa niż 6 miesięcy, strony mogą zastrzec 2-tygodniowy okres wypowiedzenia. Mogą go wydłużyć do 3 miesięcy.

Dla umowy na okres próbny: - 3 dni robocze, jeśli umowa trwa krócej niż 2 tygodnie. - 1 tydzień, jeśli umowa trwa co najmniej 2 tygodnie. - 2 tygodnie, jeśli umowa trwa co najmniej 3 miesiące.

Pamiętaj, że okres próbny nie może być dłuższy niż 3 miesiące. Można go przedłużyć o urlop. Wtedy okres wypowiedzenia się nie zmienia.

Kiedy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę?

Są sytuacje, w których pracodawca nie może Cię zwolnić. To tzw. ochrona przed wypowiedzeniem. Jeśli jesteś w ciąży lub na urlopie macierzyńskim, pracodawca nie może wypowiedzieć Ci umowy. Chyba że zachodzą przesłanki do rozwiązania bez wypowiedzenia (np. ciężkie naruszenie obowiązków). Ale wtedy musi uzyskać zgodę zakładowej organizacji związkowej.

Ochrona dotyczy też: - działaczy związkowych, - osób w wieku przedemerytalnym (4 lata do emerytury), - pracowników na urlopie wychowawczym (w niektórych przypadkach), - osób, które zgłosiły mobbing lub dyskryminację.

Jeśli pracodawca złamie te zasady, wypowiedzenie będzie niezgodne z prawem. Możesz je zaskarżyć do sądu pracy.

Jakie błędy popełniają pracodawcy przy wypowiedzeniu?

Pracodawcy często się spieszą i popełniają błędy. Najczęstsze:

1. Brak przyczyny wypowiedzenia. Przy umowie na czas nieokreślony pracodawca musi podać przyczynę. „Niezadowolenie z pracy” to za mało. Przyczyna musi być konkretna, prawdziwa i uzasadniona.

2. Brak pouczenia o odwołaniu. Pracodawca musi pouczyć Cię o prawie do odwołania do sądu pracy w ciągu 7 dni. Bez tego pouczenia termin na odwołanie może być liczony od dnia, w którym dowiedziałeś się o prawie do odwołania.

3. Zła data. Okres wypowiedzenia musi być policzony od dnia następnego po doręczeniu. Jeśli pracodawca wpisze złą datę, wypowiedzenie może być nieważne.

4. Brak konsultacji związkowej. Jeśli jesteś członkiem związku, pracodawca musi zapytać związek o zgodę na wypowiedzenie. Inaczej wypowiedzenie jest wadliwe.

5. Wypowiedzenie w okresie ochronnym. Jeśli jesteś w ciąży, a pracodawca o tym nie wiedział, wypowiedzenie może być skuteczne, ale możesz je podważyć.

Zrozumienie, jak działa wypowiedzenie umowy o pracę, pomoże Ci wychwycić te błędy.

Co zrobić, gdy dostaniesz wypowiedzenie?

Sprawdź dokument. Czy jest na piśmie? Czy ma datę, podpis, pouczenie? Czy pracodawca podał przyczynę (jeśli umowa na czas nieokreślony)? Jeśli czegoś brakuje, masz mocne podstawy do odwołania. Jeśli nie wiesz, jak wypełnić wypowiedzenie umowy o pracę, sprawdź każdy element formalny.

Masz 7 dni na odwołanie do sądu pracy. Termin liczy się od dnia, w którym dowiedziałeś się o wypowiedzeniu. Jeśli pracodawca nie pouczył Cię o tym, termin może być inny, ale nie licz na to. Lepiej działaj szybko.

Możesz też negocjować. Czasem warto dogadać się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron z odprawą. To szybsze i mniej stresujące niż sąd. Ale jeśli zależy Ci na przywróceniu do pracy, idź do sądu. Zanim podejmiesz decyzję, warto sprawdzić, jak napisać wypowiedzenie umowy za porozumieniem stron, jeśli to Ty chcesz odejść na swoich warunkach.

Nie musisz być ekspertem od tego, jak działa wypowiedzenie umowy o pracę, ale sprawdź podstawy.

W okresie wypowiedzenia możesz korzystać z urlopu. Pracodawca nie może odmówić, jeśli masz prawo do urlopu. Może też zwolnić Cię z pracy, ale wtedy płaci wynagrodzenie.

Najczęstsze pytania

Jak liczy się okres wypowiedzenia?

Okres wypowiedzenia liczy się od dnia następnego po dniu złożenia lub doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Dni są kalendarzowe, nie robocze. Jeśli masz 1 miesiąc, to od 11 marca do 10 kwietnia. Koniec przypada na ostatni dzień okresu. Soboty i niedziele wliczają się do okresu. Jeśli ostatni dzień wypada w dzień wolny, umowa i tak kończy się w tym dniu.

Czy wypowiedzenie umowy o pracę musi być na piśmie?

Pracownik może złożyć wypowiedzenie ustnie. Ale w praktyce zawsze rób to na piśmie. Pracodawca musi dać Ci wypowiedzenie na piśmie. Jeśli tego nie zrobi, wypowiedzenie jest nieważne. Pismo musi zawierać datę, podpis i pouczenie o odwołaniu do sądu pracy. Brak pouczenia nie unieważnia wypowiedzenia, ale wydłuża termin na odwołanie.

Czy pracodawca musi podać przyczynę wypowiedzenia?

Tak, jeśli umowa jest na czas nieokreślony. Przyczyna musi być konkretna, prawdziwa i uzasadniona. Przy umowie na czas określony i na okres próbny pracodawca nie musi podawać przyczyny. Wyjątek: jeśli umowa na czas określony jest dłuższa niż 6 miesięcy i została wypowiedziana, to pracodawca powinien podać przyczynę? Nie, nie musi. Tylko przy umowie na czas nieokreślony.

Ile wynosi okres wypowiedzenia na umowie na czas określony?

Okres wypowiedzenia na umowie na czas określony wynosi 2 tygodnie. Strony mogą ustalić inny okres, ale nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeśli umowa jest na okres próbny, okresy są inne: 3 dni robocze, 1 tydzień lub 2 tygodnie. Umowę na czas określony można wypowiedzieć tylko, jeśli strony przewidziały taką możliwość w umowie. Wtedy trzeba podać przyczynę? Nie, nie trzeba.

Czy w okresie wypowiedzenia przysługuje urlop?

Tak. W okresie wypowiedzenia masz prawo do urlopu wypoczynkowego na tych samych zasadach co zawsze. Pracodawca nie może odmówić, jeśli masz niewykorzystany urlop. Może jednak udzielić Ci urlopu w terminie, który mu pasuje. Jeśli pracodawca zwolni Cię z obowiązku świadczenia pracy, to i tak płaci Ci wynagrodzenie. Urlop w tym czasie nie jest obowiązkowy.

Co zrobić, jeśli wypowiedzenie jest niezgodne z prawem?

Masz 7 dni na odwołanie do sądu pracy. Termin liczy się od dnia, w którym dowiedziałeś się o wypowiedzeniu. Jeśli pracodawca nie pouczył Cię o tym, termin może być liczony od dnia, w którym się dowiedziałeś o prawie do odwołania. W pozwie możesz żądać przywrócenia do pracy lub odszkodowania. Odszkodowanie wynosi wynagrodzenie za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy. Lepiej skonsultuj się z prawnikiem.