Jaki czas na wypowiedzenie umowy o pracę po zmianach w prawie

Jaki czas na wypowiedzenie umowy o prace? Standardowo 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące - w zależności od stażu u danego pracodawcy. Po zmianach w prawie nadal stosujesz ten sam okres wypowiedzenia, ale musisz pamiętać o nowych zasadach liczenia stażu pracy, który wpływa na długość wypowiedzenia, oraz o zmianach w umowach na okres próbny.

Jakie są dokładne okresy wypowiedzenia po nowelizacji przepisów?

Kodeks pracy nie zmienił samych progów czasowych. Dalej masz trzy podstawowe długości wypowiedzenia, zależne od tego, jak długo pracujesz u konkretnego pracodawcy:

• 2 tygodnie - jeśli przepracowałeś u niego mniej niż 6 miesięcy.
• 1 miesiąc - jeśli przepracowałeś co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata.
• 3 miesiące - jeśli przepracowałeś co najmniej 3 lata.

Te zasady dotyczą umów na czas nieokreślony i na czas określony. Zmiany, które weszły w życie w ostatnich latach, nie ruszyły tych progów. Skorygowały natomiast sposób liczenia stażu i doprecyzowały sytuacje, w których możesz skrócić wypowiedzenie. Jeśli chcesz napisać wypowiedzenie umowy, sprawdź wariant krok po kroku.

Co dokładnie zmieniło się w prawie pracy i jak wpływa to na wypowiedzenie?

Nowelizacje z 2023 i 2024 roku skupiły się na kilku obszarach, które pośrednio dotykają wypowiedzeń. Pierwsza rzecz to umowy na okres próbny. Możesz je teraz zawierać na dłużej niż wcześniej, a okres wypowiedzenia zależy od długości próby. Przy umowie na 3 miesiące wynosi on 1 miesiąc, przy dłuższej - 2 tygodnie.

Druga zmiana dotyczy pracy zdalnej. Jeśli pracodawca chce cię przenieść z pracy zdalnej do stacjonarnej, musi to zrobić w trybie wypowiedzenia zmieniającego albo porozumienia. To wpływa na termin, w jakim możesz odmówić lub przyjąć nowe warunki.

Trzecia kwestia to kontrola trzeźwości i równe traktowanie. Nowe przepisy nakładają na pracodawców dodatkowe obowiązki, ale nie zmieniają długości okresu wypowiedzenia. Jeśli zastanawiasz się, jaki czas na wypowiedzenie umowy o prace przysługuje ci po tych nowelizacjach, odpowiedź brzmi: taki sam jak wcześniej, o ile staż się nie zmienił.

Jak liczyć staż pracy, żeby poprawnie ustalić długość wypowiedzenia?

Poprawne ustalenie stażu wpływa na okres wypowiedzenia umowy o pracę. Staż liczy się u danego pracodawcy, a nie w całym życiu zawodowym. Wliczasz do niego wszystkie kolejne umowy, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. To ważne, bo wcześniej pracodawcy często omijali ten przepis, zawierając krótkie umowy z przerwami. Dziś sąd pracy patrzy na to znacznie surowszy.

Do stażu wliczasz też okresy, gdy faktycznie świadczyłeś pracę, nawet jeśli umowa była wadliwa. Jeśli pracowałeś bez umowy, a potem sąd to potwierdził, ten czas także się liczy. Uwaga na praktykę: pracodawca musi wskazać w świadectwie pracy prawidłowy staż. Jeśli go zaniży, możesz dochodzić odszkodowania.

Przykład z życia: Kasia pracowała na umowie na okres próbny 3 miesiące, potem dostała umowę na czas określony na rok, a po nim na czas nieokreślony. Łącznie u tego pracodawcy spędziła 1 rok i 3 miesiące bez przerwy. Jej okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, bo przekroczyła 6 miesięcy, ale nie osiągnęła 3 lat.

Kiedy możesz skrócić okres wypowiedzenia i jakie masz wtedy prawa?

Możesz skrócić wypowiedzenie w dwóch głównych sytuacjach. Pierwsza to porozumienie stron - obie strony zgadzają się na krótszy termin. To najczystsza forma, ale wymaga zgody pracodawcy. Druga to wypowiedzenie z twojej strony z ważnego powodu. Jeśli pracodawca narusza twoje prawa, możesz rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia i domagać się odszkodowania.

Trzecia możliwość to zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca może cię zwolnić z pracy na czas wypowiedzenia, ale musi płacić wynagrodzenie. To nie skraca wypowiedzenia - tylko zwalnia cię z obowiązku przychodzenia do firmy.

Pamiętaj też o urlopie. W okresie wypowiedzenia masz prawo do urlopu wypoczynkowego. Pracodawca musi ci go udzielić, jeśli o to poprosisz, o ile nie koliduje to z ważnym interesem firmy. To często wykorzystywany sposób na skrócenie faktycznego czasu pracy w firmie.

Jak wygląda wypowiedzenie w umowie na czas określony i na okres próbny?

Umowa na czas określony podlega takim samym zasadom jak umowa na czas nieokreślony, jeśli chodzi o długość wypowiedzenia. Wyjątek stanowi umowa na okres próbny. Tu okres wypowiedzenia zależy od długości próby:

• Przy umowie na 1 miesiąc - wypowiedzenie wynosi 1 tydzień.
• Przy umowie na 2 miesiące - 2 tygodnie.
• Przy umowie na 3 miesiące - 1 miesiąc.
• Przy dłuższej próbie - 2 tygodnie.

Zmiana z 2023 roku pozwala zawierać umowę na okres próbny dłuższy niż 3 miesiące, ale tylko w uzasadnionych przypadkach. Jeśli pracodawca przedłuży próbę, wydłuża się też okres wypowiedzenia. To często spotykana pułapka w firmach, które nadużywają prób.

Jakie błędy najczęściej popełniają pracodawcy przy wypowiedzeniu?

Zanim złożysz dokument, sprawdź, jak wygląda wypowiedzenie umowy o pracę. Najczęstszy błąd to złe wskazanie stażu. Pracodawca liczy tylko ostatnią umowę, a nie cały okres zatrudnienia. Drugi błąd to niewłaściwa forma wypowiedzenia - musi być pisemna, z podaniem przyczyny w przypadku umowy na czas nieokreślony. Trzeci to brak konsultacji ze związkami zawodowymi, jeśli pracownik jest ich członkiem.

Czwarty błąd to wypowiedzenie w okresie ochronnym. Kobiety w ciąży, pracownicy w wieku przedemerytalnym i osoby na urlopie macierzyńskim są chronieni. Piąty to zbyt krótki okres wypowiedzenia - pracodawca musi dać ci pełne 2 tygodnie, 1 miesiąc lub 3 miesiące, liczone od dnia następnego po złożeniu oświadczenia.

Jeśli pracodawca popełni błąd, możesz odwołać się do sądu pracy w ciągu 21 dni. Sąd może uznać wypowiedzenie za bezskuteczne albo przyznać odszkodowanie.

Najczęstsze pytania

Jaki jest czas na wypowiedzenie umowy o prace, jeśli pracowałem 5 lat?

Przy 5 latach pracy u jednego pracodawcy okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące. Liczy się cały staż u danego pracodawcy, nie tylko ostatnia umowa. Jeśli pracowałeś na kilku kolejnych umowach bez przerwy dłuższej niż 30 dni, sumujesz je. Trzy miesiące to maksymalny okres wypowiedzenia w polskim prawie pracy. Pracodawca nie może go skrócić bez twojej zgody, chyba że zwalnia cię z obowiązku świadczenia pracy.

Czy okres wypowiedzenia wlicza się do stażu pracy?

Tak, okres wypowiedzenia wlicza się do stażu pracy u pracodawcy. To ważne, bo jeśli jesteś blisko progu 3 lat, wypowiedzenie może sprawić, że go przekroczysz. Wtedy pracodawca musi ci dać 3 miesiące, a nie 1 miesiąc. Uwaga na praktykę: pracodawcy czasem próbują tego uniknąć, wręczając wypowiedzenie tuż przed przekroczeniem progu. Sąd pracy bada, czy nie doszło do nadużycia.

Jak liczyć czas na wypowiedzenie umowy o prace, jeśli umowa kończy się w trakcie miesiąca?

Okres wypowiedzenia liczysz od dnia następnego po złożeniu oświadczenia. Kończy się w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływa okres. Przykład: jeśli wręczasz wypowiedzenie 10 marca przy 1-miesięcznym okresie, wypowiedzenie kończy się 30 kwietnia. Przy 2 tygodniach kończy się w sobotę. Przy 3 miesiącach kończy się w ostatnim dniu trzeciego miesiąca. Zawsze sprawdź kalendarz, bo terminy mogą się przesuwać.

Czy pracodawca może skrócić okres wypowiedzenia bez mojej zgody?

Nie, pracodawca nie może skrócić okresu wypowiedzenia bez twojej zgody. Może jedynie zwolnić cię z obowiązku świadczenia pracy, ale nadal musi płacić wynagrodzenie do końca okresu. Wyjątek to wypowiedzenie dyscyplinarne, które działa natychmiast, ale wymaga poważnego naruszenia obowiązków. Jeśli pracodawca jednostronnie skraca wypowiedzenie, możesz odwołać się do sądu pracy i domagać się odszkodowania.

Jaki jest czas na wypowiedzenie umowy o prace na okres próbny?

Okres wypowiedzenia na próbę zależy od długości umowy. Przy 1 miesiącu próby wynosi 1 tydzień, przy 2 miesiącach - 2 tygodnie, przy 3 miesiącach - 1 miesiąc. Jeśli umowa jest dłuższa niż 3 miesiące, wypowiedzenie wynosi 2 tygodnie. Pamiętaj, że próba może być przedłużona tylko raz i tylko w uzasadnionych przypadkach. Wtedy wydłuża się też okres wypowiedzenia.

Czy mogę rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeśli pracodawca łamie prawo?

Tak, możesz rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeśli pracodawca ciężko narusza swoje obowiązki. Musisz to zrobić na piśmie, podając przyczynę. Masz na to 1 miesiąc od dowiedzenia się o naruszeniu. Możesz domagać się odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przykłady naruszeń to brak wypłaty, mobbing, nieprzestrzeganie BHP. Sąd pracy bada, czy naruszenie było rzeczywiście ciężkie.